Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, hạn hán và thiếu hụt nguồn nước ngày càng gia tăng, các hồ chứa thủy lợi đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân, đặc biệt tại các tỉnh vùng trung du, miền núi khan hiếm nước. Hồ chứa thuỷ lợi không chỉ giúp tích trữ và điều tiết nguồn nước, hồ chứa còn góp phần giảm lũ, cấp nước tưới cho nông nghiệp, các ngành kinh tế mà còn đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững trong khu vực. Chuyến tham quan, khảo sát thực tế tại hồ chứa thủy lợi Bản Lải, tỉnh Lạng Sơn là cơ hội ý nghĩa để người học và kỹ sư ngành Kỹ thuật tài nguyên nước hiểu rõ hơn giá trị của các công trình thủy lợi trong thực tiễn.

Hình 1. Đoàn khảo sát thực tế tại hồ chứa thủy lợi Bản Lải.

Hồ chứa thủy lợi Bản Lải được xây dựng trên sông Kỳ Cùng thuộc địa phận tỉnh Lạng Sơn. Đây là công trình thủy lợi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của tỉnh Lạng Sơn không chỉ đảm bảo cắt lũ cho vùng hạ du, cung cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất, công trình còn kỳ vọng tạo nên những hướng mới trong phát triển kinh tế - xã hội tại vùng dự án. Tại đây, đoàn tham quan đã được tìm hiểu về kết cấu cống, đập, hệ thống cửa van, nguyên lý vận hành hồ chứa và công tác quản lý khai thác công trình. Những kiến thức vốn được học trên giảng đường trở nên trực quan và sinh động hơn khi được quan sát trực tiếp ngoài hiện trường.

Hình 2. Hoạt động trải nghiệm thực tế tại khu vực công trình hồ chứa.

Đối với người học và kỹ sư ngành Kỹ thuật tài nguyên nước, các chuyến đi thực tế không chỉ giúp củng cố kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện kỹ năng khảo sát, phân tích, đánh giá trong công tác quản lý vận hành hệ thống công trình thuỷ lợi. Qua việc tiếp cận công trình thực tế, người học hiểu rõ hơn trách nhiệm của người kỹ sư trong việc bảo vệ nguồn nước, đảm bảo an toàn công trình và phục vụ nhu cầu dân sinh. Đây cũng là dịp để kết nối giữa lý thuyết và thực hành, góp phần hình thành tư duy nghề nghiệp và niềm đam mê với lĩnh vực tài nguyên nước.

Những chuyến học tập và trải nghiệm thực tế tại hồ chứa thủy lợi Bản Lải không chỉ mang lại kiến thức thực tiễn quý báu mà còn truyền cảm hứng nghề nghiệp cho sinh viên và kỹ sư trẻ ngành Kỹ thuật tài nguyên nước. Qua đó cho thấy vai trò to lớn của các công trình thủy lợi trong phát triển bền vững và khẳng định phương châm “học đi đôi với hành” là yếu tố quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành tài nguyên nước.

Tác giả bài viết: PGS.TS. Ngô Văn Quận, Bộ môn Kỹ thuật tài nguyên nước, Trường Đại học Thuỷ lợi